Chăm sóc sức khỏe cho người dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng, Nhà nước. Những năm qua Đảng và Nhà nước đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách để thực hiện nhiệm vụ này. Nổi bật là năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã Phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030 nhằm bảo đảm mọi người dân được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, mở rộng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng. Người dân được sống trong cộng đồng an toàn, phát triển tốt về thể chất và tinh thần. Giảm tỷ lệ mắc bệnh, tật, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ, nâng cao chất lượng dân số.

Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã xây dựng và triển khai chương trình KH&CN trọng điểm cấp quốc gia giai đoạn đến năm 2025 “Hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ của công nghiệp 4.0” với mục đích thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng các công nghệ chủ chốt của công nghiệp lần thứ 4 để tạo ra các sản phẩm kinh doanh và dịch vụ; hỗ trợ đổi mới và triển khai mô hình quản trị, sản xuất kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp trong các lĩnh vực ưu tiên và quan trọng theo định hướng chuyển đổi số.

Nhiều sàn giao dịch, triển lãm như BioTechmart, Analytica Vietnam dưới sự bảo trợ của Bộ KH&CN được tổ chức. Hoạt động này nằm trong khuôn khổ nhiệm vụ hỗ trợ xúc tiến phát triển thị trường KH&CN đến năm 2020 theo Quyết định số 2075/QĐ-TTg ngày 08/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ.

Sự ra đời của những mô hình chăm sóc sức khoẻ hiện đại, ứng dụng công nghệ cao đã góp phần giảm bớt những bất cập mà hệ thống y tế Việt Nam đang phải đối mặt như tình trạng quá tải ở bệnh viện tuyến trên, tình trạng chăm sóc sức khỏe không đồng đều, nhất là đối với những người dân vùng sâu, vùng xa không có điều kiện tiếp cận với bác sỹ có chuyên môn giỏi. Trong bối cảnh dịch Covid -19 vẫn đang diễn biến nghiêm trọng, việc đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế gặp nhiều khó khăn, tăng nguy cơ lây nhiễm virus Covid-19, các mô hình chăm sóc sức khỏe 4.0 như vậy càng đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết.

Hệ thống chăm sóc sức khỏe từ xa

Cách đây chưa lâu, dịch COVID-19-19 bùng phát trở lại ở nhiều tỉnh thành Việt Nam với hàng loạt ca lây nhiễm trong cộng đồng, thì chăm sóc sức khỏe từ xa trở thành giải pháp hỗ trợ bảo vệ người bệnh hiệu quả. Đây là chìa khóa giúp giải tỏa nỗi lo lắng về bệnh tật cho mọi gia đình, mà vẫn đảm bảo hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo trong môi trường y tế.

Một trong số các mô hình có thể kể đến là “Hệ thống tự động cảnh báo, giám sát và chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi về nhịp tim, nhiệt độ, huyết áp” do nhóm giảng viên và sinh viên trường Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông, Đại học Thái Nguyên thiết kế, chế tạo đã và đang được triển khai trong nhiều lĩnh vực của đời sống; đặc biệt là những ứng dụng được xây dựng nhằm phục vụ chăm sóc sức khoẻ cho con người.

Đề tài nghiên cứu “Hệ thống tự động cảnh báo, giám sát và chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi của nhóm sinh viên và giảng viên của trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông đại học Thái Nguyên bao gồm các sensor cảm biến y sinh thiết yếu như sensor đo thân nhiệt, nhịp tim, huyết áp, GPS và một hệ thống nhúng điều khiển thu thập dữ liệu từ sensor cảm biến gửi tới website của bác sỹ gia đình, cảnh báo trực tiếp bằng tin nhắn SMS tới số điện thoại của người thân và bác sỹ gia đình khi người cao tuổi có biểu hiện bất thường.

Để có thể thực hiện được nhiều chức năng trong cùng một thiết bị, nhóm đã tích hợp phần cứng của các thiết bị có sẵn như máy đo huyết áp, nhiệt độ, nhịp tim của người bệnh vào trong một thiết bị. Kết quả cho thấy độ sai lệch trung bình các thông số đo bằng thiết bị sản phẩm của đề tài so với thiết bị tiêu chuẩn nằm trong mức độ cho phép. Thiết bị thử nghiệm đang hoạt động tương đối ổn định. Được biết, sản phẩm cũng được ứng dụng thử nghiệm tại Viện điều dưỡng và phục hồi chức năng của thành phố Thái Nguyên.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bác sỹ chuyên khoa I Trương Xuân Mẫn, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên, thì để ứng dụng vào thực tiễn, thiết bị vẫn cần một số các bước theo quy định của Bộ Y tế;

Để sớm đưa kết quả vào thực tế, nhóm nghiên cứu cho biết sẽ tiếp tục phát triển hệ thống để có các chỉ số một cách chính xác và tin cậy hơn. Đồng thời nhóm cũng bày tỏ mong muốn sản phẩm của mình có thể áp dụng cho các bệnh viện điều dưỡng, dưỡng lão và trung tâm y tế, người cao tuổi tại tỉnh Thái Nguyên.

Trong nỗ lực phòng chống đại dịch Covid-19, Việt Nam được đánh giá là quốc gia kiểm soát tốt dịch. Covid-19. Có được thành công này là do sự nỗ lực và các biện pháp quyết liệt, triệt để, hiệu quả của Đảng và Chính phủ trong ngăn chặn và kiểm soát dịch bệnh. Ngoài ra, việc chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong phòng, chống dịch của các nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân cũng góp phần không nhỏ cho thành công này.

Một trong số đó có thể kể đến là “Hệ thống sàng lọc không tiếp xúc”. Theo đó, hệ thống sử dụng sáu ngôn ngữ, có chức năng đo thân nhiệt, lưu trữ dữ liệu của người nhập liệu, truy xuất lịch sử đi lại và thông tin người nghi nhiễm hoặc nhiễm rất nhanh chóng, đồng thời giúp nhân viên y tế đưa ra hướng dẫn nhanh, chính xác, giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm nguy cơ lây nhiễm… Cấu tạo của giải pháp gồm hai phần: Phần mềm được viết trên các hệ điều hành thông dụng, cho phép chạy trên máy tính hoặc trên nền web; Phần cứng bao gồm một máy tính, hai màn hình và cảm biến nhiệt.

Khai trương hệ thống khám chữa bệnh từ xa ngày 18/4/2020. Trong ảnh, 4 điểm cầu được kết nối: VP chính phủ, ĐH Y Hà Nội, BV đa khoa huyện Mường Khương (Lào Cai) và BV đa khoa TP Hà Tĩnh |Ảnh: ĐH Y Hà Nội

Nhờ giải pháp này, việc tầm soát và sàng lọc các trường hợp nghi nhiễm covid-19 cũng như việc lưu trữ dữ liệu của bệnh viện trở nên dễ dàng và thuận lợi. Giải pháp cũng giúp cho các bệnh nhân giảm thời gian chờ đợi, giảm chi phí và giảm stress của nhân viên y tế…

Nhằm tiếp tục việc nâng cao chăm sóc sức khỏe người dân, Bộ KH&CN và Bộ Y tế đã ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa hai Bộ đến năm 2020, Chương trình nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác phối hợp chỉ đạo, điều hành hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ phục vụ mục tiêu đổi mới hệ thống y tế; huy động tối đa các nguồn lực để tổ chức thực hiện thành công các chương trình, nhiệm vụ KH&CN các cấp trong ngành y tế; đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu KH&CN trong ngành y tế.

Theo đánh giá, đến năm 2020, về cơ bản các công nghệ, kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị trên thế giới đã được đội ngũ chuyên gia lâm sàng Việt Nam tiếp cận, làm chủ và triển khai đạt kết quả tương đương với các nước tiên tiến trên thế giới nhiều lĩnh vực… Ngành Y tế cũng đạt nhiều kết quả nổi bật trong các lĩnh vực: Y học dự phòng, vaccine, sinh phẩm, y học lâm sàng,  y học cơ sở, dược – dược liệu, y tế công cộng, chính sách y tế…

Giai đoạn từ 2021-2025, Bộ Y tế đề xuất Bộ KH&CN xem xét, phê duyệt 3 chương trình khoa học và công nghiệp trọng điểm cấp Quốc gia giao Bộ Y tế chủ trì: Nghiên cứu và phát triển sản phẩm phục vụ chẩn đoán, điều trị một số bệnh không lây nhiễm có nguy cơ để lại gánh nặng bệnh tật cao; Nghiên cứu phát triển thuốc từ dược liệu Việt Nam; Nghiên cứu sản xuất vật tư, trang thiết bị y tế công nghệ cao phục vụ chẩn đoán và điều trị…

Về phía Bộ Khoa học và Công nghệ, thông qua Chương trình phát triển thị trường doanh nghiệp – Chương trình 2075 cũng đã tổ chức các sự kiện nhằm giới thiệu các sản phẩm liên quan đến hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người dân như: Techmart, BioTechmart và Analytica Vietnam. Trong đó, Techmart quy tụ các đơn vị tham gia trưng bày sản phẩm đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp… BioTechmart để giới thiệu các kết quả nghiên cứu và các ứng dụng công nghệ, sản phẩm sinh học trong nhiều lĩnh vực như Y – Dược, Môi trường. Analytica Vietnam có vai trò quan trọng trong việc kết nối cung và cầu công nghệ, thiết bị tiên tiến. Những hoạt động này sẽ giúp cho các tổ chức và cá nhân có nhu cầu công nghệ cao, thiết bị hiện đại giảm chi phí tìm kiếm và được tiếp cận trực tiếp các nhà cung cấp nước ngoài, có điều kiện so sánh, lựa chọn, tránh được nhiều rủi ro trong quá trình giao dịch, mua bán thiết bị, chuyển giao công nghệ cao.

Truyền thông chương trình 2075